Zmarła Helena Tokarz
W dniu 24 lutego 2025 roku w wieku 99 lat zmarła Helena Tokarz.
W 2022 roku za swoją niezłomną postawę została odznaczona Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.
Uroczystości pogrzebowe odbędą się w dniu 28 lutego 2025 rok w Kościele Parafialnym w Żmiącej.
Różaniec w dniu pogrzebu o godzinie 11:30, po czym Msza Święta Żałobna o godz. 12:00.
Rodzinie zmarłej składamy wyrazy najgłębszego współczucia.
Artykuł: Sylwia Siwulska "Sądeczanin"
[źródło: https://sadeczanin.info/wiadomosci/nie-zyje-helena-tokarz-byla-wyjatkowa-niezlomna-kobieta-bohaterka-zmiacej]
Nie żyje Helena Tokarz. Była wyjątkową, niezłomną kobietą, bohaterką Żmiącej
Odeszła wyjątkowa kobieta, niezłomna bohaterka – Helena Tokarz ze Żmiącej. W przeszłości była działaczką konspiracyjnej organizacji tzw. „Wojska Generała Andersa” (Grupy Zelka). Mimo represji ze strony UB, brutalnych przesłuchań i kilku lat spędzonych w więzieniu, nikomu nie udało się złamać jej patriotycznej postawy. W 2022 roku została odznaczona Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.
Śp. Helena Tokarz z domu Bukowiec pochodziła ze Żmiącej w gminie Laskowa. Była siostrą Władysława Bukowca, którego funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa z Limanowej zastrzelili 7 września 1950 roku na „Limierzu” w Żmiącej. Jej kuzynem był Wincenty Bukowiec, również zastrzelony w kwietniu 1949 roku.
Pani Helena została zatrzymana przez UB 23 września 1952 roku pod zarzutem powtarzającej się pomocy członkom Wojska Generała Andersa. Wspomnianą organizację tworzyła lokalna grupa młodzieży, która po zakończeniu II wojny światowej nie godziła się na nowy ustrój Polski. Stworzyli więc w Żmiącej struktury powojennego, antykomunistycznego podziemia. „Wojsko Generała Andersa”, zwane też Grupą Zelka tworzyli m.in.: Ludwik Zelek, wspomniany Władysław i Wincenty Bukowiec, Kazimierz Bukowiec (brat pani Heleny) czy Kazimierz Augustyn.
Po przeprowadzeniu kilku akcji zbrojnych, od marca 1947 roku ukrywali się w okolicznych lasach. Oddziały UB nazywały ich „bandą żmiącką”. Oprawcy przeprowadzali na nich regularne obławy, a mieszkańców okolicznych wsi nękali rewizjami i kontrolami. Rodzinom młodych ludzi wiernych Niepodległej Polsce UB zgotowało prawdziwe piekło poprzez nieustanne obserwacje i brutalne przesłuchania.
Tak było też w przypadku śp. Heleny Tokarz. We wrześniu 1952 roku 26-letnia wówczas mieszkanka Żmiącej była oskarżona o udostępnianie „Wojsku Generała Andersa” swojego domu i dostarczanie im jedzenia oraz ubrań.
Pierwsze przesłuchania pani Heleny Tokarz odbyły się w Limanowej, następnie została wraz z bratem Kazimierzem Bukowcem przewieziona do Nowego Sącza. Mimo kilku tygodni przesłuchań, maltretowania i bicia nie udało się jej złamać. W trakcie pięciomiesięcznego śledztwa nie przyznała się do popełnionych przestępstw.
Dwudziestego piątego stycznia 1953 roku, po zdradzie jednego ze świadków, który nie wytrzymał tortur, Wojskowy Sąd Rejonowy w Krakowie, na sesji wyjazdowej w Nowym Sączu ogłosił wyrok w sprawie pani Heleny Tokarz - 10 lat więzienia. Jej brat, Kazimierz, został skazany na 12 lat pozbawienia wolności.
Pani Helena Tokarz karę zaczęła odbywać w Krakowie, potem została przewieziona do więzienia w Grudziądzu. Ostatni rok więzienia spędziła w Fordonie w Bydgoszczy. Koszmarne warunki odbywania kary mogła przetrwać dzięki wierze w Boga wpojonej w domu rodzinnym i ciągłej modlitwie na różańcu zrobionym z nitki wyciągniętej z więziennego koca i grudek czarnego, kleistego chleba.
W 1956 roku władze ogłosiły amnestię dla więźniów politycznych, która objęła również panią Helenę Tokarz i jej brata Kazimierza. Pani Helena wróciła na Kowalówkę do Żmiącej. W listopadzie 1957 roku wyszła za mąż za Józefa Tokarza. Wraz z nim założyła rodzinę i wychowała pięcioro dzieci, prowadząc równocześnie gospodarstwo rolne w Żmiącej.
Za swoją niezłomną postawę godną naśladowania w 2022 roku została odznaczona Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Odznaczenie zostało jej nadane przez Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej, Andrzeja Dudę. (s.siwulska@sadeczanin.info, fot. MP, Pixabay)
